دفتر امور تکنولوژی تامین رسانه ها

دفتر امور تکنولوژی تامین رسانه ها

  

دفتر امور تکنولوژی تامین رسانه ها

 

       در سال 1359 دفتری در یکی از مراکز ستادی آموزش و پرورش راه اندازی شد که تا به امروز چندین سرپرست و مدیر کل مسئولیت آن را بر عهده داشته اند و چند بار هم نام آن تغییر کرده است. اگر نیمه پر لیوان را ببینیم؛ این همه تغییر نام و نامدار برای رسیدن به، یا رساندن این مرکز به جایگاهی در خور در نظام آموزشی کشور است هر چند باید قبول کرد که در این سی و چند سال این مهم اتفاق نیفتاده است. راستی چرا با اینهمه تلاش و ببر و بیار و بریز و بپاش، هنوز دفتری که در سال 1359، با نام دفتر پژوهش امور هنری و نمونه سازی، آغاز به کار کرد نتوانسته است جایگاهش در نظام آموزشی کشور را تبیین کند و نقش تعیین کننده ای در این نظام، منظورم نظام آموزشی است، داشته باشد؟

    "... من طرح «دفتر پژوهش امور هنری و نمونه سازی» را در آموزش وپرورش عرضه کردم و به عنوان مشاور هنری وزیر آموزش وپرورش، آقای دکتر شکویی، مشغول به کار شدم....... قرار شد در همة شقوق هنری شروع به کار کنیم؛ ازجمله پوسترها که رسانة مهم آن روز بود. در آموزش وپرورش شروع کردم ماهیت پوستر را تغییر دهم....دربارة برنامه های تلویزیونی، با آن دوربین های قدیمی تلویزیون آموزشی که سیاه سفید هم بود، اولین برنامه با حضور دختر شهید نواب صفوی و مهدی عبدخدایی دربارة سالگرد فدائیان اسلام با کارگردانی هوشنگ توکلی ساخته شد."

 دفتر تحقیقات و برنامه ریزی درسی وزارت آموزش و پرورش در سال 1359 اقدام به تاسیس مرکزی به نام دفتر پژوهش امور هنری و نمونه سازی نمود که هدف از این کار پژوهش و به دنبال آن ارائه نمونه های جدید در زمینه موسیقی و  هنر متناسب با اهداف انقلاب اسلامی عنوان شده بود. تا مدتی این دفتر، به دلیل دارا نبودن تجهیزات مناسب، کمتر کار تصویری تولید می کرد و تجهیزاتی که طی سال های 1360 تا  1366 از سراسر کشور جمع آوری و در این دفتر به کار گرفته شد از کیفیت استاندارد برخوردار نبود.

         کشور ژاپن در سال 1366 پیشنهاد راه اندازی یک استودیوی تلویزیونی رنگی با تجهیزات فنی در قالب یک همکاری فرهنگی را به دفتر پژوهش و ... که به اختصار امور هنری خوانده می شد، ارائه داد. این تجهیزات امکان برنامه ریزی تولیدات جدید را برای دفتر امور هنری فراهم کرد. در اولین گام تولید فیلم هایی بر اساس کتاب های درسی، به منظور آموزش روش های تدریس برای آموزگاران، در نظر گرفته شد که این فیلم ها پس از تولید به نقاط مختلف کشور ارسال می شد.  

      از دیگر سو این دفتر از سال 1364 مسئول برگزاری مجدد قدیمی ترین جشنواره کشور پس از وقفه ای 8 ساله شد. آخرین دوره جشنواره فیلم های علمی – آموزشی، که اولین دوره آن در سال  1342 و با عنوان جشنواره فیلم های آموزنده برگزار شده بود، در سال 1356 برگزار و تا سال 1364 که پانزدهمین دوره برگزاری آن بود جشنواره ای برگزار نشده بود. این جشنواره در سال 1369 به جشنواره فیلم های علمی، آموزشی و تربیتی رشد تغییر نام داد و تا به امروز هم به همین نام هر ساله برگزار می شود. در همین سال، یعنی سال 1369، با افزایش امکانات و تغییرات به وجود آمده ساختار اداری و همچنین نام دفتر پژوهش امور هنری و نمونه سازی نیز تغییر کرد و از آن پس به نام دفتر تکنولوژی آموزشی نامیده شد.

     دفتر تکنولوژی آموزشی، که به اختصار دفتر تکنولوژی خوانده می شد، با اتکاء به تجهیزات و امکانات جدید به دنبال تهیه مواد آموزشی صوتی، تصویری و چند رسانه ای برای آموزش و پرورش بود. به همین منظور در سال 1374 طرح رشد با به کارگیری تولیدات صوتی، ویدئویی و نرم افزارها  با اهداف زیر به اجراء گذاشته شد:

  1. تغییر شیو های تدریس از یک به چند رسانه ای
  2. ایجاد فرصت های آموزشی برابر برای همگان
  3. افزایش کیفیت و بهینه سازی قابلیت های فنی تدریس معلمان
  4. تسهیل روش های تدریس
  5. علاقمند کردن دانش آموزان برای مراجعه به منابع مختلف به منظور افزایش توانایی هایشان
  6. افزایش کیفیت آموزش از طریق استفاده از رسانه های تصویری به منظور افزایش سرعت یادگیری، ماندگاری آموزش و همچنین افزایش سطح دانش دانش آموزان

طرح رشد به گونه ای سازمان دهی شده بود که با برنامه درسی طراحی شده برای دوره های آموزشی ابتدایی، راهنمایی و متوسطه سازگاری داشته باشد و در جهت اهداف این برنامه اجراء شود.

     این طرح شوری به پا کرد و چون اجرای آن به تولیدات زیادی نیاز داشت به یک باره تقاضا برای تولید فیلم آموزشی افزایش یافت و در دوره ای پنج شش ساله فیلم های آموزشی زیادی ساخته شد. به نظر می رسید که این اقدام انقلابی، تحولی در آموزش و پرورش ایجاد خواهد کرد؛ یک بنای کلنگی در کنار ساختمان دفتر تکنولوژی خریداری، با سرعت هر چه تمام تر تخریب و به جای آن بنایی چند طبقه ساخته شد. در قسمت فوقانی ساختمان قبلی نیز یک استودیوی مجهز با امکانات به روز، البته آن روز، راه اندازی شد. علاوه بر اینها سینمایی نیز خریداری شد، سینما فلسطین، ولی عملا اتفاقی که قرار بود بیفتد نیفتاد. این اتفاق در واقع برای آموزش و پرورش آبی نداشت.

        این شور خیلی زود فروکش کرد چون تولیدات با اتکاء به بودجه دولتی راه اندازی می شدند و این بودجه هم کفاف بیش از این را نمی داد و در پاره ای موارد به دلایل متعدد هر سال از میزان آن نیز کاسته می شد و همچنین چون دفتر تکنولوژی متولی برگزاری جشنواره رشد هم بود ابتدا بودجه به برگزاری این جشنواره، که ویترین جذابی برای آموزش و پرورش بوده و هست و در نتیجه برپایی اش اهمیت بیشتری داشت، تخصیص می یافت و در انتها از آنچه که در ته کیسه می ماند یا نمی ماند چند فیلم هم تولید می شد و یا نمی شد.

        علاوه بر مشکل بودجه دفتر تکنولوژی با مسئله جدیدی هم مواجه شده بود؛ پدیده ای به نام آی. تی. این پدیده تازه و فریبنده به عنوان حلال همه مشکلات پا به عرصه نهاد و همگان به عنوان منجی جدید به تمجید و تایید آن پرداختند. این پدیده جدید به زودی دارای ساختار و تشکیلات عریض و طویلی شد و بودجه ای سرسام آور نیز به آن اختصاص یافت. و یک بار دیگر تغییر نام اجتناب ناپذیر شد. دفتر به یک معاونت تبدیل شد. معاونت فن آوری اطلاعات و ارتباطات آموزشی که در دو بخش فعالیت می کرد یک بخش تحت عنوان فن آوری اطلاعات به فعالیت های آی. تی و بخش دیگر به نام دفتر تامین رسانه ها به تولید مواد و رسانه های کمک آموزشی اختصاص یافت. چند سالی نیز به همین منوال گذشت تا اینکه تب آی. تی نیز فرو نشست و درک معقول تری از این پدیده حاکم شد. آی.تی هم گر چه برای آموزش و پرورش آبی نداشت ولی قطعا برای دیگران نان داشت.

   "دفتر تکنولوژی آموزشی همواره از یک طرف نگران بودجه خود از طریق آموزش و پرورش و دولت است و از یک طرف نگران توجیه وجودی خود. دفتر می خواهد به دولت نشان دهد که وجودش برای پیشرفت آموزش و پرورش مهم است. برای این کار متاسفانه به جای تحقیقات میدانی و پژوهش های عمیق تمایل شدیدی به بیلان سالیانه و آمار دارد. جشنواره فیلم رشد نیز در همین راستا قرار می گیرد بدون آنکه خروجی واقعی ارزش هزینه ها و باز خوردهای آموزشی آن مشخص باشند. تاثیر سالیان دراز فعالیت های دفتر تکنولوژی آموزشی (با نام ها و زمان های مختلف) براساس نتایج علمی بهبود روند بهتر آمورش و فرایند یادگیری چه بوده است؟"

   با فروکش کردن تب آی.تی مشکل دیرینه ای که بین کارشناسان و مدیران بخش تالیف کتب درسی و همچنین کارشناسان و مدیران دفتر تامین رسانه ها وجود داشت و گاهی آنقدر شدید می شد که به توقف کارها می انجامید، بزرگان را به راه حل تازه ای رساند. بله یکبار دیگر هم تغییر نام،البته این بار با قدری تفاوت. دفتر تالیف کتب درسی به این مجموعه اضافه شد و معاونت فن آوری و ... به معاونت تالیف، تولید مواد ورسانه های آموزشی تغییر نام داد. و تا امروز به همین نام در حال فعالیت است هر چند زمزمه هایی مبنی بر تغییرات جدید به گوش می رسد، البته تغییر در نام و ساختار اداری. راستی چرا با وجود این همه تغییر هنوز هم این دفتر، که در آستانه نامگذاری جدیدی هم هست، جایگاه و نقش خود را در نظام آموزشی پیدا نکرده است؟

     تا آنجا که حافظه ام یاری می کند در طول این سال ها، از سال 1370 تا کنون، هر بار که در سازمان پژوهش با هر کسی در باره این دفتر صحبت می کردم، از صدر تا ذیل، البته منظورم پست های سازمانی است، همگی از این دفتر مثل فرزند ناخلفی یاد می کردند که نه تنها سرکش است بلکه امیدی هم به سر به راه شدنش نیست. در ظاهر حق هم داشتند چون هر تغییر و ترفندی که به فکر مسئولان و کارشناسان ذی ربط رسیده به کار گرفته شده بود و نتیجه در تمام این سال ها به هیچ وجه مطلوب نبود. تجهیزات جدید، مدیران با کفایت، کارکنان و کارشناسان خبره، تغییر نام، ادغام با دفاتر دیگر، جدا شدن از دفاتر دیگر،رایانه و اینترنت پرسرعت، آی.تی، پژوهش و ….  هیچ کدام کارساز نبود. پس چاره چیست؟ آیا راهی برای حل این مشکل پیدا نمی شود؟

    "این مشکل خاص ایران نیست و در بسیاری از کشورهای دیگر نیز می توان به نمونه های مختلف اشتباهات اشاره کرد. اما تفاوت ما و دیگران اصلاح راه است که از حاصل انبوه مقاله های علمی و تحقیقات به آن دست می یابند (یا سعی می کنند به آن دست بیابند). موردی که متاسفانه ما نداریم یا اگر داریم واقعی و عمیق نیستند.  در ایران متاسفانه ما می خواهیم مشکلات را با تکنولوژی حل کنیم و نه براساس مشکلات خود تکنولوژی را انتخاب کنیم. تکنولوژی یک وسیله است و باید برای استفاده از آن اهداف ما مشخص باشد و باید ببینیم که آیا ما را به اهداف خود نزدیک می کند یا نه. در این مسیر پژوهشگران آموزشی؛ معلمین و دست اندر کاران آموزشی همچنان نقش کلیدی دارند و می بایست بطور دائم مسیر را اصلاح نمایند.  اگر روزی فکر می کردیم که می توان با کش و مقوا و مهره های رنگی مرتبه اعداد را به دانش آموز بهتر از تخته و گچ آموزش داد می بایست نتایج را مورد تجزیه و تحلیل قرار می دادیم و براساس آن عمل می کردیم. آیا ما این کار را کرده ایم؟"

 - امورهنری تجهیزات و امکانات فنی مناسب نداشت و برای رفتن به سوی تولیدات به این تجهیزات و امکانات فنی نیاز داشت؛ تجهیزات را به بدست آورد شد دفتر تکنولوژی آموزشی.

- دفتر تکنولوژی آموزشی گسترش یافت حجیم شد به آی . تی مجهز شد و طرح رشد را اجراء کرد سر زبان ها افتاد تولیدات به نحو چشمگیری رشد کرد و دارای کیفیت قابل قبولی شد ولی به قول یکی از مدیران وقت از آنجا که عقبه ای در آموزش و پرورش نداشت حاصل کار به آنجایی که باید می رسید، یعنی کلاس درس، نمی رسید.

- اینترنت و آی . تی به عنوان منجیان آموزش تشخیص داده شدند و آنقدر در تشکیلات اداری رشد کردند که لازم بود جایگاه محترمانه ای برایشان دست و پا شود. این چنین نیز شد و دفتر تکنولوژی آموزشی تبدیل شد به معاونت فن آوری اطلاعات و ارتباطات آموزشی با دو اداره کل یکی در بخش رسانه و دیگری در بخش آی.تی و رایانه. ولی با گذشت زمان معلوم شد که این پدیده ها هم تا درست شناخته نشوند و ما برایشان کاربرد مناسبی پیدا نکنیم کاسه همان کاسه است و آش همان آش.

- مشکلات موجود بین دفتر تالیف کتب درسی و کارشناسان آنها با کارشناسان و فیلم سازان شاغل در دفتر تکنولوژی، ببخشید دفتر تامین رسانه ها، بزرگان آموزش و پرورش را به این فکر انداخت که این دو مجموعه را در هم ادغام کنند و با پاک کردن صورت مسئله برای همیشه از شر این مشکل خلاص شوند که نشد و مسائل پیچیده تر هم شد.

    از دیر باز گروهی از کارشناسان و تکنسین های فیلم و همچنین فیلم سازان در دفتر تامین رسانه ها به عنوان کارمند، حق التحقیق، قراردادی و ... مشغول به کار بوده اند. طبیعی است که این گروه به واسطه زحمتی که در دفتر می کشیدند حق خود می دانستند که در تولیدات آموزشی سهمی داشته باشند و بر اساس یک قانون نانوشته بخشی از تولیدات توسط کارمندان دفتر انجام می شد و چون این مسئله اشکالات قانونی جدی داشت همیشه باعث بروز مشکلاتی بین مسئولان سازمان پژوهش و کادر این دفتر می شد. به همین دلیل بزرگان ، منظورم بزرگان سازمان پژوهش است، تصمیم گرفتند که از طریق مناقصه کار تولید فیلم ها را به پیش ببرند واز آنجا که در هیچ کجای دنیا برای تولید فیلم مناقصه برگزار نمی کنند طبیعی است که این کار هم باعث بروزمشکلات زیادی خواهد شدوگره ای از این کلاف سر در گم باز نخواهد کرد.  

   ای کاش در طول این سال ها به جای این همه آزمایش و خطا یک بار فراخوانی داده می شد و با طرح درست صورت مسئله، از کارشناسان و دست اندرکاران این حوزه برای پیدا کردن یک راه حل مناسب کمک گرفته می شد. حالا فرض کنیم که این تقاضا انجام شده است.، یعنی باز هم نیمه پر لیوان را ببینیم، و این هم یکی از جواب هاست.

         مهمترین مسئله ای که باید در این مورد در نظر گرفته شود جایگزین کردن برنامه محوری به جای کتاب محوری در نظام آموزشی کشور است. براین اساس،آموزش از طریق یک برنامه تلفیقی اجرا می شود که بخش های مختلف این برنامه به صورت یک مجموعه در خدمت اهداف آموزشی خواهد بود.در نظام آموزشی برنامه محور،مولف کتاب درسی با توجه به تمام امکانات برنامه به تالیف کتاب دست می زند و کتاب را یکی از بخش های برنامه می بیند نه کل آن،به همین دلیل در کتاب او فضاهای خالی زیادی وجود خواهد داشت که با حضور معلم، عکس و تصویر، مواد کمک آموزشی، رسانه های دیداری و شنیداری، کارعملی و یا حتی بازی و گردش علمی تکمیل شد.

    دومین مسئله در نظر داشتن این دورنما در کل مراحل اجرایی است؛ هدف نهایی، رساندن تولیدات به کلاس درس و به وجود آوردن یک اتفاق در آنجاست. یعنی هدف از تولید افزایش آمار و اطلاعات و ارائه آن به دستگاه ها و مقامات بالاتر و افزایش کمیت ها نیست.

     تولید مواد و رسانه های آموزشی مخصوصا فیلم، پر هزینه است و از ابتدا باید برای کل پروژه برنامه ریزی انجام داد و منابع مالی پروژه را تامین یا راه های رسیدن به منابع را مشخص نمود. آیا این منابع را باید از بودجه دولتی تامین کرد؟ آیا اصلا دولت لزومی به هزینه در این راه دارد یا می توان به بخش خصوصی تکیه کرد و با بستر سازی مناسب پای بخش خصوصی را به این عرصه باز نمود؟

    هزینه کردن برای تجهیزات و راه اندازی مجهزترین استودیوها هم نمی تواند گره ای از مشکلات باز کند. این تجهیزات با توجه به رشد بسیار سریع تکنولوژی تولید آنها، با گذشت چند سال تقریبا کهنه محسوب می شوند و برای به روز کردن آنها باید مجددا هزینه کرد و همین مسئله بعد از مدتی به یک مشکل تبدیل می شود.

   به کارگیری نیروهای فنی و تخصصی نیز راه به جایی نخواهد برد چرا که با توجه به قوانین اداری و سقف پرداخت ها جلب رضایت این نیروها از طریق قانونی عملا غیر ممکن است. و راه های دیگر هم چون قانونی نیست قطعا توصیه نمی شود. هر چند که متاسفانه در گذشته این راه ها آزمایش شده اند.

   جشنواره بین المللی فیلم رشد باید دارای ساختاری مستقل از این دفتر شود و به صورت یک واحد مجزا به کار خود ادامه دهد. این جشنواره در بسیاری از موارد تمامی فعالیت های دفتر را تحت پوشش خود قرار می دهد و باعث می شود در این هیاهوی رنگارنگ خیلی از بی رنگی ها دیده نشود.

   در یک چرخه اقتصادی حداقل سه عامل باید در نظر گرفته شود این سه عامل عبارتند از تولید، توزیع و مصرف. در این سال ها تمام هم و غم دفتر به تولید اختصاص یافته و هیچ فکری برای دو عامل دیگر نشده است. در صورتیکه شما تا بازار

مصرف را تعریف نکنید هیچ تولیدی معقول نخواهد بود و علاوه بر شناسایی مصرف کنندگان، باید نظام کارآمدی را نیز برای توزیع طراحی کنید تا بتوانید یک چرخه اقتصادی را راه اندازی کنید. از آنجا که در این سال ها ارزیابی از فعالیت ها

فقط در نظام تولیدی دفتر صورت گرفته طبیعتا تمام توان این دفتر هم به این بخش اختصاص یافته و برای بخش های دیگر تقریبا هیچ کاری اجرائی صورت نگرفته است.

  و اما مهم ترین نکته؛ سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی مهمترین کارش تالیف کتاب های درسی برای مدارس کشور در همه پایه ها و همه رشته ها ی تحصیلی است. ساختار اداری و پرسنلی این سازمان هم بر این اساس شکل گرفته و در طی سال ها دوام و قوامی یافته است. آیا این سازمان می تواند و یا اصلا در ساختارش قابلیت نظارت و راه اندازی مرکزی برای تولید فیلم وجود دارد؟  دنیای سازمان با دنیای دفتر امور هنری و یا هر اسم دیگری که به آن داده اند و خواهند داد فرق می کند و تجربه این سال ها نشان داده است که مانعه الجمعند. به همین دلیل دفتر برای سازمان همیشه دردسر ساز به نظر می رسد و اصلاح ناپذیر، در حالیکه مشکل اصلی مشکل ماهیتی است. سازمان قادر به برنامه ریزی برای دفتر نیست چون صلاحیت و ویژگی های این کار را ندارد و به همین دلیل این همه تغییر و تبدیل در این سال ها نتیجه نداده است.

  دفتر تامین رسانه ها باید به عنوان یک بخش مستقل دوباره سازماندهی شود بخشی که با هماهنگی و نه زیر نظر سازمان پژوهش، به فعالیتش ادامه دهد. این بخش نیازی به استودیو و تجهیزات مدرن ندارد، نیازی به متخصصین و هنرمندان برای راه اندازی بخش تولید ندارد، نیاز به ساختار پیچیده و عریض و طویل هم ندارد. فقط و فقط نیاز مند تعداد انگشت شماری کارشناس و متخصص آموزش و فیلم  است، که تعلق خاطر به تولید فیلم هم ندارند. تجربه نشان داده که کارشناسان و مدیران دلبسته به فیلمسازی بیشترین مشکلات را در روند کاری دفتر تامین رسانه ها ایجاد کرده اند و حاصل فعالیت شان جز اتلاف زمان و بودجه دستاورد دیگری برای این دفتر نداشته است.

  دفتر تامین رسانه ها  نیازی به بزرگ شدن و گسترش یافتن بیهوده ندارد چون لزومی به این کار نیست. این دفتر به عنوان یک حوزه ستادی جمع و جور با گروهی کارشناس زبده می تواند جلوی بسیاری از اضافه کاری ها و به هدر دادن منابع مالی را بگیرد و با داشتن اهداف مشخص و برنامه مدون به تولید مواد و رسانه های آموزشی سروسامان ببخشد. این مجموعه جمع و جور در تلاش خواهد بود با بستر سازی های  سازمان پژوهش نظیر: جایگزینی برنامه محوری به جای کتاب محوری، تلاش در جهت ایجاد فرهنگ استفاده از فیلم آموزشی در نظام آموزشی، ایجاد زمینه ها لازم و همچنین تشویق بخش خصوصی برای پا گذاردن در این عرصه، به تدریج شرایطی فراهم کند که تولید در چند مرحله به تدریج از بخش دولتی به بخش خصوصی منتقل و تبدیل به یک چرخه اقتصادی پویا شود. با این اقدامات این دفتر قادر خواهد بود بار مالی بزرگی را از روی دوش آموزش و پرورش بردارد و با ایجاد یک چرخه اقتصادی پویا منابع مالی دولتی را به سوی هزینه شدن در بخش های حیاتی تر سوق دهد.

                                                                                               

 

       آذر 1393

1- مصاحبه آقای مهدی کلهر با روزنامه انتخاب 11 اسفند 1389

2 – علی اکبر مرعشی، مصاحبه با دکتر حسن جمالی نیک در اسفند 1379

3- پایان نامه تحصیلی دکتر سید حسن جمالی نیک با عنوان نظریه های تکنولوژی آموزشی 2008- فصل ششم – بخش سوم

 4-  تاریخچه چهل دوره برگزاری جشنواره بین المللی فیلم های علمی، آموزشی و تربیتی رشد- معاونت فن آوری ارتباطات و اطلاعات آموزشی  1389 

 5- بر اساس آمار منتشر شده توسط دفتر تامین رسانه ها در سال 1390 از سال 1368 تا 1377، 3810 دقیقه و از سال 1377 تا سال 1384، 18299 دقیقه فیلم در این دفتر تولید شده است. یعنی توایدات این دفتر در  سال های 77 تا 84 نسبت به هقت سال قبل تقریبا پنج برابر شده است.

6- هزینه خرید ساختمان قدیمی ، احداث بنای جدید و استودیو نزدیک به یک میلیارد تومان عنوان شده است. سینما فلسطین نیز دویست میلیون تومان خریداری شد و نزدیک دو میلیارد تومان هزینه بازساری آن شد.

7- بر اساس آمار منتشر شده توسط دفتر تامین رسانه ها در سال 1390، بین سال های 1384 تا 1390، 1134 دقیقه فیلم در این دفتر تولید شده است.

8 و 9–  بخشی از نامه دکتر حسن جمالی نیک به نگارنده

10-  بخش از مصاحبه رحمت اله محرابی مدیر کل سابق دفتر تکنولوژی آموزشی با نگارنده

11- شبکه 4 بریتانیا  هر ساله فهرستی از برنامه های مورد نیازش را برای شرکت های مختلف سازنده فیلم ارسال می کند و از انها طرح و هزینه ساخت می خواهد.بعد با بررسی این پیشنهاد ها بهترین ها را از نظر کیفیت و قیمت انتخاب می کند.

 12- شاید استقرار جشنواره رشد در سینما فلسطین و اختصاص یک سالن از این سینما  برای نمایش فیلم های جشنواره و سایر فیلم های آموزشی نقطه شروع خوبی باشد.

نظرات 0

شما هم میتوانید در این مورد نظر دهید

;